{"id":136,"date":"2025-10-05T14:00:00","date_gmt":"2025-10-05T14:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/?p=136"},"modified":"2025-10-07T07:37:08","modified_gmt":"2025-10-07T07:37:08","slug":"cay-nho-bien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/2025\/10\/05\/cay-nho-bien\/","title":{"rendered":"C\u00e2y nho bi\u1ec3n"},"content":{"rendered":"\n<p>C\u00e2y nho bi\u1ec3n l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y ven bi\u1ec3n k\u1ef3 di\u1ec7u v\u1edbi qu\u1ea3 ch\u00f9m gi\u1ed1ng nho v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ecbu m\u1eb7n v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i? C\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 tra bi\u1ec3n (t\u00ean khoa h\u1ecdc: Coccoloba uvifera), c\u00e2y nho bi\u1ec3n kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ee9c s\u1ed1ng b\u1ec1n b\u1ec9 ven bi\u1ec3n m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p l\u1edbn v\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, y h\u1ecdc d\u00e2n gian, kinh t\u1ebf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 du l\u1ecbch sinh th\u00e1i. Trong b\u00e0i vi\u1ebft chuy\u00ean s\u00e2u n\u00e0y, ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00e1m ph\u00e1 to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 c\u00e2y nho bi\u1ec3n, t\u1eeb h\u00ecnh th\u00e1i sinh h\u1ecdc \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng th\u1ef1c ti\u1ec5n v\u00e0 vai tr\u00f2 sinh th\u00e1i, d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc v\u00e0 quan s\u00e1t th\u1ef1c \u0111\u1ecba \u1edf Vi\u1ec7t Nam.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m sinh h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e2y nho bi\u1ec3n<\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00e2y nho bi\u1ec3n thu\u1ed9c h\u1ecd Polygonaceae (h\u1ecd Rau r\u0103m), l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y g\u1ed7 l\u1edbn ng\u1eadp m\u1eb7n b\u00e1n ng\u1eadp m\u1eb7n th\u01b0\u1eddng xanh, ph\u00e2n nh\u00e1nh r\u1eadm r\u1ea1p v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u00e1t ven bi\u1ec3n. C\u00e2y c\u00f3 chi\u1ec1u cao trung b\u00ecnh t\u1eeb 10-20m, v\u1edbi h\u00ecnh d\u1ea1ng \u0111a d\u1ea1ng t\u00f9y v\u1ecb tr\u00ed tr\u1ed3ng: th\u00e2n th\u1eb3ng \u1edf r\u1eebng th\u01b0a, h\u00ecnh b\u00ecnh ho\u1eb7c t\u00e1n r\u1ed9ng \u1edf khu v\u1ef1c ti\u1ebfp x\u00fac gi\u00f3 bi\u1ec3n. V\u1ecf c\u00e2y nh\u1eb5n, c\u00f3 \u0111\u1ed1m m\u1ea3ng m\u1ecfng m\u00e0u tr\u1eafng, x\u00e1m v\u00e0 n\u00e2u, gi\u00fap ch\u1ed1ng ch\u1ecbu gi\u00f3 m\u1eb7n v\u00e0 c\u00e1t bay. H\u1ec7 th\u1ed1ng r\u1ec5 ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1ed9ng v\u00e0 s\u00e2u, ch\u1ecbu m\u1eb7n cao (l\u00ean \u0111\u1ebfn 25-30\u2030), h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e2y c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh c\u00e1t v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ee5n c\u00e1t ven bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e1 c\u00e2y nho bi\u1ec3n \u0111\u01a1n, m\u1ecdc xen k\u1ebd, h\u00ecnh g\u1ea7n tr\u00f2n ho\u1eb7c b\u1ea7u d\u1ee5c, r\u1ed9ng 7-12cm, d\u00e0i 10-15cm, m\u1eb7t tr\u00ean xanh b\u00f3ng v\u1edbi g\u00e2n \u0111\u1ecf \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng n\u1ed5i r\u00f5, m\u1eb7t d\u01b0\u1edbi nh\u1ee3t nh\u1ea1t. L\u00e1 dai, d\u00e0y, gi\u00fap c\u00e2y ti\u1ebft ki\u1ec7m n\u01b0\u1edbc trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4 h\u1ea1n v\u00e0 m\u1eb7n; v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, l\u00e1 chuy\u1ec3n m\u00e0u \u0111\u1ecf r\u1ef1c r\u1ee1 tr\u01b0\u1edbc khi r\u1ee5ng, t\u1ea1o c\u1ea3nh quan \u0111\u1eb9p m\u1eaft. Hoa nh\u1ecf m\u00e0u tr\u1eafng ng\u00e0, m\u1ecdc th\u00e0nh ch\u00f9m c\u1ee5m d\u00e0i 5-10cm \u1edf \u0111\u1ea7u c\u00e0nh, l\u01b0\u1ee1ng t\u00ednh nh\u01b0ng c\u1ea7n th\u1ee5 ph\u1ea5n ch\u00e9o nh\u1edd ong m\u1eadt v\u00e0 c\u00f4n tr\u00f9ng; hoa n\u1edf t\u1eeb th\u00e1ng 2-4, v\u1edbi hoa \u0111\u1ef1c \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cu\u1ed1ng kh\u00f4 sau khi r\u1ee5ng. Qu\u1ea3 l\u00e0 lo\u1ea1i drupe nh\u1ecf, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh kho\u1ea3ng 2cm, m\u1ecdc th\u00e0nh ch\u00f9m l\u1edbn gi\u1ed1ng nho, ban \u0111\u1ea7u xanh, ch\u00edn chuy\u1ec3n t\u00edm \u0111en v\u00e0o th\u00e1ng 5-7, ch\u1ee9a m\u1ed9t h\u1ea1t l\u1edbn chi\u1ebfm ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1ec3 t\u00edch, v\u1ecb ng\u1ecdt thanh v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n t\u01b0\u01a1i.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc, qu\u1ea3 ch\u1ee9a ascorbic acid, anthocyanins, axit phenolic v\u00e0 flavonoid; l\u00e1 c\u00f3 physcion, rhein, royleanone, \u03b1-amyrin, \u03b2-sitosterol; h\u1ea1t gi\u00e0u axit gallic, axit hexenedioic v\u00e0 benzopyran. C\u00e2y nho bi\u1ec3n ch\u1ecbu h\u1ea1n t\u1ed1t, \u01b0a n\u1eafng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u01b0ng ch\u1ecbu b\u00f3ng r\u00e2m v\u1eeba ph\u1ea3i, kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u1ea1nh d\u01b0\u1edbi 2\u00b0C; h\u1ea1t c\u1ea7n gieo ngay sau thu ho\u1ea1ch, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 n\u1ea3y m\u1ea7m cao trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u1ea9m \u01b0\u1edbt, v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e1i sinh t\u1ef1 nhi\u00ean m\u1ea1nh m\u1ebd \u1edf b\u00e3i c\u00e1t ven bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e2n b\u1ed1 v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e2y nho bi\u1ec3n \u1edf Vi\u1ec7t Nam<\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00e2y nho bi\u1ec3n (Coccoloba uvifera) c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c b\u1ea3n \u0111\u1ecba t\u1eeb Florida (M\u1ef9), Trung M\u1ef9, T\u00e2y B\u1eafc Nam M\u1ef9 v\u00e0 v\u00f9ng Caribe, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c du nh\u1eadp v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi ven bi\u1ec3n ch\u00e2u \u00c1, bao g\u1ed3m Vi\u1ec7t Nam. \u1ede n\u01b0\u1edbc ta, lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf c\u00e1c b\u00e3i bi\u1ec3n mi\u1ec1n Trung v\u00e0 Nam B\u1ed9, nh\u01b0 \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, Nha Trang (Kh\u00e1nh H\u00f2a), B\u00ecnh Thu\u1eadn, Ph\u00fa Qu\u1ed1c (Ki\u00ean Giang) v\u00e0 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa, v\u1edbi m\u1eadt \u0111\u1ed9 cao \u1edf khu sinh th\u00e1i ven bi\u1ec3n n\u01a1i c\u00f3 \u0111\u1ee5n c\u00e1t \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. \u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y b\u00e1n ng\u1eadp m\u1eb7n, m\u1ecdc \u1edf v\u00f9ng chuy\u1ec3n ti\u1ebfp gi\u1eefa r\u1eebng ng\u1eadp m\u1eb7n v\u00e0 b\u00e3i c\u00e1t kh\u00f4, tr\u00ean n\u1ec1n \u0111\u1ea5t c\u00e1t pha m\u1eb7n, ch\u1ecbu gi\u00f3 m\u1ea1nh v\u00e0 n\u1eafng n\u00f3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2y nho bi\u1ec3n th\u01b0\u1eddng xen l\u1eabn v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i ven bi\u1ec3n nh\u01b0 phi lao, d\u1eeba, t\u1ea1o n\u00ean h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111a d\u1ea1ng ch\u1ed1ng x\u00f3i m\u00f2n. Ch\u00fang ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ed1t \u1edf kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi gi\u00f3 m\u00f9a v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a 1.000-2.000mm\/n\u0103m, nh\u01b0ng \u0111ang \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi suy gi\u1ea3m do \u0111\u00f4 th\u1ecb h\u00f3a v\u00e0 du l\u1ecbch. Theo c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u00e2y gi\u00fap \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ee5n c\u00e1t, b\u1ea3o v\u1ec7 r\u00f9a bi\u1ec3n b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1ea3m \u00e1nh s\u00e1ng nh\u00e2n t\u1ea1o t\u1eeb khu ngh\u1ec9 d\u01b0\u1ee1ng g\u1ea7n b\u00e3i bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00f4ng d\u1ee5ng kinh t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e2y nho bi\u1ec3n<\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00e2y nho bi\u1ec3n mang l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf cao nh\u1edd kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111a d\u1ee5ng v\u00e0 d\u1ec5 khai th\u00e1c. Qu\u1ea3 ch\u00edn \u0111\u01b0\u1ee3c thu ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 \u0103n t\u01b0\u01a1i, l\u00e0m m\u1ee9t, siro ho\u1eb7c l\u00ean men th\u00e0nh r\u01b0\u1ee3u nho bi\u1ec3n \u2013 s\u1ea3n ph\u1ea9m du l\u1ecbch ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf Nha Trang v\u00e0 Ph\u00fa Qu\u1ed1c. L\u00e1 d\u00f9ng pha tr\u00e0 th\u1ea3o m\u1ed9c ho\u1eb7c l\u00e0m ph\u00e2n b\u00f3n h\u1eefu c\u01a1; ong m\u1eadt khai th\u00e1c ph\u1ea5n hoa \u0111\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t m\u1eadt ong \u0111\u1eb7c s\u1ea3n ven bi\u1ec3n. Nh\u1ef1a c\u00e2y (kino) d\u00f9ng nhu\u1ed9m v\u1ea3i m\u00e0u n\u00e2u \u0111\u1ecf v\u00e0 thu\u1ed9c da th\u1ee7 c\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ed7 c\u00e2y c\u1ee9ng, d\u00f9ng l\u00e0m \u0111\u1ed3 n\u1ed9i th\u1ea5t, c\u1ee7i v\u00e0 than, trong khi t\u00e1n r\u1eadm r\u1ea1p \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng l\u00e0m h\u00e0ng r\u00e0o ch\u1eafn gi\u00f3 \u1edf resort ven bi\u1ec3n. V\u1edbi ti\u1ec1m n\u0103ng n\u00e0y, c\u00e2y nho bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch tr\u1ed3ng trong c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n xanh h\u00f3a b\u00e3i bi\u1ec3n, mang l\u1ea1i thu nh\u1eadp t\u1eeb du l\u1ecbch v\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng\/ha\/n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00f4ng d\u1ee5ng y h\u1ecdc v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb c\u00e2y nho bi\u1ec3n<\/h2>\n\n\n\n<p>Trong y h\u1ecdc d\u00e2n gian Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 v\u00f9ng Caribe, c\u00e2y nho bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 &#8220;th\u1ea7n d\u01b0\u1ee3c&#8221; ven bi\u1ec3n nh\u1edd c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a v\u00e0 kh\u00e1ng khu\u1ea9n phong ph\u00fa. Qu\u1ea3 c\u00f3 v\u1ecb ng\u1ecdt, t\u00ednh m\u00e1t, t\u00e1c d\u1ee5ng thu li\u1ec5m, tr\u1eeb l\u1ef5; c\u1ea3 qu\u1ea3 v\u00e0 v\u1ecf d\u00f9ng ch\u1eefa ti\u00eau ch\u1ea3y, ki\u1ebft l\u1ef5 v\u00e0 xu\u1ea5t huy\u1ebft. Th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc bao g\u1ed3m anthraquinones, axit phenolic, flavonoid, triterpenes v\u00e0 diterpenes, v\u1edbi t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a (lo\u1ea1i b\u1ecf g\u1ed1c t\u1ef1 do), kh\u00e1ng khu\u1ea9n, ch\u1ed1ng ung th\u01b0 t\u1ebf b\u00e0o, ch\u1ed1ng gen \u0111\u1ed9c, ch\u1ed1ng \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn, ch\u1ed1ng vi\u00eam, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 da kh\u1ecfi tia UV.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>H\u1ea1t: Ch\u1ee9a axit gallic v\u00e0 benzopyran, kh\u00e1ng n\u1ea5m, kh\u00e1ng khu\u1ea9n; d\u00f9ng nghi\u1ec1n b\u1ed9t ch\u1eefa xu\u1ea5t huy\u1ebft.<\/li>\n\n\n\n<li>L\u00e1 v\u00e0 v\u1ecf: Ch\u1ee9a physcion v\u00e0 rhein, d\u00f9ng pha tr\u00e0 ch\u1eefa lo\u00e9t, ph\u00e1t ban, hen suy\u1ec5n, kh\u1ea3n ti\u1ebfng; \u1edf Puerto Rico v\u00e0 Yucat\u00e1n, tr\u00e0 v\u1ecf ch\u1eefa lo\u00e9t d\u1ea1 d\u00e0y, n\u01b0\u1edbc \u00e9p to\u00e0n c\u00e2y ch\u1eefa ti\u00eau ch\u1ea3y.<\/li>\n\n\n\n<li>Nh\u1ef1a v\u1ecf (Jamaica kino): Ch\u1eefa l\u1eadu, b\u1ec7nh tr\u0129, ch\u1ea3y m\u00e1u t\u1eed cung, r\u1ed1i lo\u1ea1n kinh nguy\u1ec7t \u1edf Brazil; ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba M\u1ef9 d\u00f9ng ch\u1eefa b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m v\u00e0 l\u00e0m s\u1ea1ch v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i x\u00e1c nh\u1eadn qu\u1ea3 gi\u00e0u anthocyanins v\u00e0 vitamin C (50-70mg\/100g), h\u1ed7 tr\u1ee3 thi\u1ebfu m\u00e1u, m\u1ea5t ng\u1ee7, suy gi\u1ea3m tr\u00ed nh\u1edb, c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 lo \u00e2u; h\u1ea1t \u1ee9c ch\u1ebf enzyme li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng. Tuy nhi\u00ean, c\u1ea7n d\u00f9ng li\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng v\u1eeba ph\u1ea3i (20-30g\/ng\u00e0y) d\u01b0\u1edbi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn y t\u1ebf \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 nh\u01b0 r\u1ed1i lo\u1ea1n ti\u00eau h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai tr\u00f2 sinh th\u00e1i v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e2y nho bi\u1ec3n<\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00e2y nho bi\u1ec3n \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t trong h\u1ec7 sinh th\u00e1i ven bi\u1ec3n: t\u00e1n l\u00e1 r\u1ed9ng ch\u1eafn gi\u00f3 m\u1eb7n, c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ee5n c\u00e1t v\u00e0 ch\u1ed1ng x\u00f3i m\u00f2n b\u1edd bi\u1ec3n (gi\u1ea3m t\u1ed1c \u0111\u1ed9 x\u00f3i m\u00f2n 40-60%), \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ecdc n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i v\u00e0 h\u1ea5p th\u1ee5 CO2 (kho\u1ea3ng 5-8 t\u1ea5n\/ha\/n\u0103m) ch\u1ed1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu. Ch\u00fang t\u1ea1o m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng cho \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nh\u1ecf, c\u00f4n tr\u00f9ng th\u1ee5 ph\u1ea5n v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1ea3o v\u1ec7 r\u00f9a bi\u1ec3n b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1ea3m \u00f4 nhi\u1ec5m \u00e1nh s\u00e1ng t\u1eeb du l\u1ecbch. L\u00e1 ph\u00e2n h\u1ee7y ch\u1eadm gi\u00fap duy tr\u00ec \u0111\u1ed9 ph\u00ec nhi\u00eau \u0111\u1ea5t c\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede Vi\u1ec7t Nam, c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng \u1edf Nha Trang v\u00e0 B\u00ecnh Thu\u1eadn \u0111\u1ec3 gia c\u1ed1 b\u1edd bi\u1ec3n, nh\u01b0ng \u0111ang suy gi\u1ea3m do ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u00f4 th\u1ecb. C\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n b\u1ea3o t\u1ed3n nh\u01b0 tr\u1ed3ng c\u00e2y xanh ven bi\u1ec3n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c h\u1ed3i h\u1ec7 sinh th\u00e1i b\u1ec1n v\u1eefng.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tr\u00f4ng v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e2y nho bi\u1ec3n<\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00e2y nho bi\u1ec3n v\u1edbi s\u1ee9c s\u1ed1ng m\u00e3nh li\u1ec7t v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111a chi\u1ec1u t\u1eeb y h\u1ecdc, kinh t\u1ebf \u0111\u1ebfn sinh th\u00e1i. L\u00e0 &#8220;l\u00e1 ch\u1eafn&#8221; ven bi\u1ec3n, lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edd c\u00e1t m\u00e0 c\u00f2n mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch thi\u1ebft th\u1ef1c cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng du l\u1ecbch.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c qu\u1ea3 c\u00e2y nho bi\u1ec3n ch\u01b0a? Chia s\u1ebb kinh nghi\u1ec7m \u1edf ph\u1ea7n b\u00ecnh lu\u1eadn b\u00ean d\u01b0\u1edbi!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">C\u00e2y xanh H\u00f2a An.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e2y nho bi\u1ec3n l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y ven bi\u1ec3n k\u1ef3 di\u1ec7u v\u1edbi qu\u1ea3 ch\u00f9m gi\u1ed1ng nho v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ecbu m\u1eb7n v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i? C\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 tra bi\u1ec3n (t\u00ean khoa h\u1ecdc: Coccoloba uvifera), c\u00e2y nho bi\u1ec3n kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ee9c s\u1ed1ng b\u1ec1n b\u1ec9 ven bi\u1ec3n m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p l\u1edbn v\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":137,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,26,20],"tags":[],"class_list":["post-136","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cay-ven-bien","category-dich-vu-trong-cham-soc-cay","category-san-pham"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":138,"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136\/revisions\/138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cayxanhhoaan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}